Η κυριαρχία του παραλογισμού στην αντιμετώπιση καταστροφών.
Στην Ελλάδα, για την αντιμετώπιση καταστροφών ψηφίζουν οι Τροχονόμοι και οι Δημοτικοί Αστυνομικοί και ΟΧΙ οι Διασώστες, οι Επιχειρησιακοί Εθελοντές, οι Υ.ΠΕ., το ΕΚΑΒ και τα Νοσοκομεία.
του ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥΓ. ΓΕΡΑΣΙΜΑΤΟΥ
Crisis Management Certified Specialist
CivilProtectionExpert
Το Υφιστάμενο Νομοθετικό Πλαίσιο των Τοπικών Επιχειρησιακών Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας, έτους 2026.
Σύμφωνα με το άρθρο 15, του νόμου 5281/2026 (ΦΕΚ Α’ 28 – 25.02.2026) που αφορά στην ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών, στην πρόβλεψη μηχανισμών άντλησης επιχειρησιακών διδαγμάτων, στην ενίσχυση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, στην αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας, στις ρυθμίσεις θεμάτων αρμοδιότητας Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής και λοιπές διατάξεις, με την κωδική ονομασία «Ενεργή Μάχη», που τροποποίησε το άρθρο 15, του νόμου 4662/2020 (ΦΕΚ Α’ 27 - 07.02.2020) που αφορά στον Εθνικό Μηχανισμό Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων, στην αναδιάρθρωση της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, στην αναβάθμιση του συστήματος εθελοντισμού πολιτικής προστασίας και αναδιοργάνωση του Πυροσβεστικού Σώματος, συστήνονται σε κάθε Δήμο της ελληνικής επικράτειας Τοπικά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π.), ως Γνωμοδοτικά Όργανα, τα οποία συμβάλλουν στην εκπλήρωση των σκοπών της επιχειρησιακής αποστολής των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας.
Το ανωτέρω υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο, ενισχύεται και από την Υπουργική Απόφαση υπ’ αριθμόν ΥΠ 2398/2026 (ΦΕΚ Β’ 4920 - 05.08.2026) που αφορά στην ρύθμιση οργανωτικών, λειτουργικών και τεχνικών θεμάτων των Τοπικών Επιχειρησιακών Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας (Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π.).
Η Σύνθεση των Τοπικών Επιχειρησιακών Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας, έτους 2026.
Τα Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. ενεργοποιούνται σε όλες τις φάσεις του κύκλου καταστροφής και συγκροτούνται με απόφαση του Δημάρχου. Αποτελούνται από μόνιμο επιχειρησιακό πυρήνα με δικαίωμα γνώμης και ψήφου, αποτελούμενα στην σύνθεσή τους, από τον Δήμαρχο ως Πρόεδρο, τον Αντιδήμαρχο Πολιτικής Προστασίας ή τον Εντεταλμένο Σύμβουλο Πολιτικής Προστασίας, τον Προϊστάμενο του Αυτοτελούς Τμήματος Πολιτικής Προστασίας του Δήμου, τον Προϊστάμενο της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας, τους κατά τόπους Διοικητές ή Προϊσταμένους του Πυροσβεστικού Σώματος, της Ελληνικής Αστυνομίας, του Τμήματος Τροχαίας, του Λιμενικού Σώματος, της Δασικής Υπηρεσίας, της Δημοτικής Αστυνομίας.
Επιπροσθέτως, στα Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. συμμετέχουν κατά περίπτωση μετά από πρόσκληση του Δημάρχου (ανάλογα με το είδος του κινδύνου, την φύση του συμβάντος και το στάδιο της διαχείρισής του), χωρίς δικαίωμα ψήφου, οι Διοικητές των μονάδων υγείας του δήμου, εκπρόσωπος του Ε.Κ.Α.Β., ο ανώτερος Διοικητής Φρουράς, προϊστάμενοι διευθύνσεων ή τμημάτων οργανικών μονάδων του δήμου των οποίων οι αρμοδιότητες συνδέονται με το εξεταζόμενο είδος κινδύνου, οι Πρόεδροι των οικείων δημοτικών κοινοτήτων, οι εκπρόσωποι εθελοντικών οργανώσεων ενταγμένων στο Ενιαίο Μητρώο Εθελοντισμού Πολιτικής Προστασίας και ο εκπρόσωπος του Ο.Α.Σ.Π.
Τέλος, με απόφαση του Δημάρχου δύναται να καλούνται στις συνεδριάσεις των Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π., στελέχη όλων των κυβερνητικών, δημόσιων και ιδιωτικών φορέων, εταιρειών κοινής ωφέλειας, παραχώρησης έργων υποδομής, εποπτευόμενων φορέων του Δημοσίου ή στελέχη λοιπών φορέων της χωρικής τους αρμοδιότητας.
Το Συμπέρασμα.
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία της Πολιτικής Προστασίας στην Ελλάδα (Νόμος 4662/2020, Νόμος 5281/2026 & Υπουργική Απόφαση ΥΠ 2398/2026), για την αντιμετώπιση μιας καταστροφής έχει νομοθετημένο δικαίωμα επίσημου λόγου και ψήφου ο Διοικητής της Τροχαίας και ο Προϊστάμενος της Δημοτικής Αστυνομίας και ΟΧΙ ο Διοικητής Υ.ΠΕ., ο Διευθυντής του ΕΚΑΒ, ο Διοικητής του Νοσοκομείου και ο Επιχειρησιακός Επικεφαλής της αναγνωρισμένης και πιστοποιημένης από το κράτος Εθελοντικής Οργάνωσης Πολιτικής Προστασίας.
Και μιλάμε για εξορθολογισμό και απλοποίηση της σύνθεσης των Τοπικών Επιχειρησιακών Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας, καθότι έτσι ονομάζεται το άρθρο 15 του νόμου 5281/2026. Πραγματικά εντυπωσιάζει ο τρόπος με τον οποίο κάποιοι σχεδιάζουν και επιβάλουν την νέα αναθεωρημένη πολιτική της Πολιτικής Προστασίας στην Ελλάδα. Πρόκειται για πολιτική του παραλόγου, από το αρχικό στάδιο του σχεδιασμού της διαχείρισης κρίσεων και καταστροφών.
Η Αποστολή και οι Αρμοδιότητες των Τοπικών Επιχειρησιακών Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας.
Τα Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. ως γνωμοδοτικό συντονιστικό όργανο, έχουν ως αποστολή την υποβοήθηση του έργου του κατά τόπο αρμόδιου Δημάρχου για την ιεράρχηση έργων και δράσεων πολιτικής προστασίας και τον συντονισμό δράσης του απαραίτητου δυναμικού και μέσων πολιτικής προστασίας σε επίπεδο Δήμου, για όλο τον κύκλο διαχείρισης καταστροφών.
Τα Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. ως γνωμοδοτικό συντονιστικό όργανο, έχουν ως αντικείμενο έργου, την παροχή στοιχείων, την αμοιβαία ενημέρωση των εμπλεκομένων, την ιεράρχηση των αναγκαίων έργων, την ενημέρωση ανωτέρων αρμοδίων, την υποβολή αιτημάτων και την παροχή συνδρομής, την αξιοποίηση και ανταλλαγή πληροφοριών, την συνεργασία των εμπλεκομένων σε δράσεις, την καλλιέργεια πνεύματος συνεργασίας, την επίλυση διαφορών και ενδεχόμενων επικαλύψεων, κ.α.
Τόσο η αποστολή, όσο και το αντικείμενο έργου κάθε Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. είναι ζωτικής σημασίας για την τοπική κοινωνία στην οποία εδρεύει και αναφέρεται.
ΑΔΕΞΙΑ όπως Ολέθρια Αντιμετώπιση Καταστροφών ή ΕΠΙΔΕΞΙΑ όπως Σωτήρια Αντιμετώπιση Καταστροφών.
Όταν ακούμε την λέξη ‘καταστροφή’ συνειρμικά σκεφτόμαστε πυροσβεστικά και ασθενοφόρα. Όταν ακούμε την λέξη ‘ασθενοφόρο’ συνειρμικά σκεφτόμαστε ΤΕΠ και νοσοκομεία. Όταν ακούμε την λέξη ‘έγκλημα’ συνειρμικά σκεφτόμαστε περιπολικά και ασθενοφόρα. Δηλαδή, το ασθενοφόρο είναι πριν και πάνω απ’ όλους. Δεν μπαίνει στην διαδικασία διαπραγμάτευσης το αν θα συμμετέχει η Υπηρεσία των Ασθενοφόρων σε μια καταστροφή. Πρόκειται για κατάσταση ‘εκ των ων ουκ άνευ’, αναντίρρητα και τελεσίδικα. Η Υπηρεσία των Ασθενοφόρων (ΕΚΑΒ) έχει κρίσιμο λόγο και ρόλο πολύ πιο πάνω από πολλούς θεσμικούς συμμετέχοντες που δεν γνωρίζουν τι σημαίνει «Βιώσιμη Επιχειρησιακή Ικανότητα Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών».
Δεν είναι στην ευχέρεια του κάθε Δημάρχου, του κάθε Πολιτικού και του κάθε Νομοθέτη το αν θα βρίσκεται το ασθενοφόρο παρόν στην καταστροφή. Δεν είναι συνετό να αντιστρέφουμε την κανονικότητα και την τάξη των πραγμάτων. Το ασθενοφόρο βρίσκεται στο πεδίο του συμβάντος, πολύ πριν από κάθε Δήμαρχο και κάθε Πολιτικό. Η Υπηρεσία των Ασθενοφόρων είναι η «πρώτη σταθερά» σε κάθε Επιχειρησιακό Σχεδιασμό, ταυτόχρονα με το Πυροσβεστικό Σώμα Ελλάδος. Ο διαχωρισμός των διασωστικών υπηρεσιών (πυροσβεστικά και ασθενοφόρα) που με νόμο του κράτους έχει επιβληθεί, είναι έξω από κάθε λογική. Ο διαχωρισμός αυτός ανήκει στην λογική του παραλογισμού. Με το έτσι θέλω. Αρκεί να αντιτίθεται πεισματικά στην λογική σκέψη και πράξη.
Συνεπώς, όταν ακούμε την ονομασία νομοθετημένου οργάνου ‘Τοπικά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π.)’ συνειρμικά σκεφτόμαστε ‘ειδικούς’, ‘σοβαρότητα’, ‘επίπεδο’, ‘υπευθυνότητα’, ‘ελευθερία έκφρασης’, ‘χάραξη στρατηγικής’, ‘πρόβλεψη’, ‘τεκμηρίωση εισηγήσεων’ ‘ισονομία μελών’, ακόμη κι αν ο ρόλος του νομοθετημένου οργάνου είναι απλώς γνωμοδοτικός.
Εάν το νομοθετημένο και επίσημο γνωμοδοτικό όργανο της τοπικής αυτοδιοίκησης για την διαχείριση όλου του φάσματος των καταστροφών, επιβάλει να ΜΗΝ ανήκουν στον Μόνιμο Επιχειρησιακό Πυρήνα και να ΜΗΝ έχουν δικαίωμα ψήφου στις κρίσιμες στιγμές και καταστάσεις οι καθ’ ύλην αρμόδιοι φορείς και υπηρεσίες εκτάκτου ανάγκης, ήτοι (ΕΚΑΒ, Υ.ΠΕ., Νοσοκομεία, Εθελοντικές Οργανώσεις Πολιτικής Προστασίας), τότε, η συνεδρίαση του Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. γίνεται σε περιβάλλον ‘μυωπικής αντίληψης’ και παράγει αποτελέσματα ‘μυωπικής ατροφίας.
Στη Μάχη.
Σε περίοδο πολέμου, στην επιτυχία μιας μάχης, καθοριστικό ρόλο έχουν οι κατώτεροι αξιωματικοί και υπαξιωματικοί (λοχαγοί, υπολοχαγοί, ανθυπολοχαγοί και λοχίες) οι οποίοι επηρεάζουν άμεσα την εξέλιξη της μάχης. Αυτή η κατηγορία έρχεται σε άμεση επαφή με τον εχθρό, διαθέτει άμεση διοίκηση, λαμβάνει αποφάσεις σε πραγματικό χρόνο επί πραγματικών συνθηκών, εμπνέει και ανυψώνει το ηθικό των στρατιωτών και αποτελεί την γέφυρα μεταξύ ‘στρατηγικής’ και ‘εκτέλεσης’.
Οι Ανώτατοι Αξιωματικοί (Στρατηγοί), καθορίζουν την Στρατηγική, δηλαδή, το ‘γιατί’ το ‘που’ και το ‘πως’ θα δοθεί η μάχη.
Οι Ανώτεροι Αξιωματικοί (Συνταγματάρχες, Ταγματάρχες) συντονίζουν τα διαφορετικά όπλα και την επιμελητεία.
Οι Κατώτεροι Αξιωματικοί και Υπαξιωματικοί (λοχαγοί, υπολοχαγοί, ανθυπολοχαγοί και λοχίες) καθορίζουν την Τακτική, δηλαδή στο πως θα κερδηθεί η μάχη στο έδαφος, αντιμετωπίζοντας τις απρόβλεπτες συνθήκες εν τη γενέσει τους, προσαρμόζοντας αυτοστιγμή και κάθε στιγμή τις δυνάμεις τους και τους διαθέσιμους πόρους.
Αυτή η πραγματικότητα, είναι αναγκαίο να μεταφερθεί στην αυθεντική και λογική λειτουργία της Πολιτικής Προστασίας. Οι Επιχειρησιακοί Λειτουργοί Πολιτικής Προστασίας (επαγγελματίες κι εθελοντές) πρέπει να έχουν δικαίωμα ψήφου κατά την σχεδιασμό, την πρόληψη και σε κάθε στάδιο της διαχείρισης των καταστροφών.
Διαχείριση των Καταστροφών όπως Χειρουργική Επέμβαση.
Όταν σχεδιάζεται η αντιμετώπιση μιας ενδεχόμενης ή υπαρκτής καταστροφής, οφείλουν οι εμπλεκόμενοι να λειτουργούν με σοβαρότητα, υπευθυνότητα, προνοητικότητα, όπως όταν προετοιμάζεται μια χειρουργική επέμβαση. Διότι στην ουσία αυτό πράττουμε όσοι ασχολούμαστε σοβαρά και υπεύθυνα με κρίσεις και καταστροφές. Επεμβαίνουμε με πλήρη επίγνωση, ακρίβεια, πειθαρχία, τάξη και μεθόδευση, για να απομακρύνουμε την απειλή από την ανθρώπινη ζωή. Εάν σε αυτή την χειρουργική επέμβαση για την απομάκρυνση της απειλής από την ανθρώπινη ζωή, αντικαταστήσουμε τους διασώστες με τους δημοτικούς αστυνομικούς και τους τροχονόμους, είναι σίγουρο ότι, σε αυτούς δεν θα υπακούσει ούτε η πλημμύρα, ούτε η πυρκαγιά.
Οι καταστροφές τιθασεύονται από τους Διασώστες,
ΟΧΙ από τους Τροχονόμους και τους Δημοτικούς Αστυνομικούς.
copyright 30082026, by ANASTASIOS G. GERASIMATOS
Οι Διασώστες (πυροσβέστες, διασώστες ορεινής, αστικής, τεχνικής διάσωσης, σπηλαιοδιασώστες, ειδικοί επαγγελματίες αντιμετώπισης καταστροφών, πληρώματα ασθενοφόρων, εθελοντές πολιτικής προστασίας, ιατροί, χειρουργοί, νοσηλευτικό προσωπικό, βατραχάνθρωποι, ναυαγοσώστες, πάροχοι πρώτων βοηθειών, blsproviders, κ.α.) διαθέτουν εξειδικευμένη γνώση, πολύχρονη εμπειρία πεδίου, επιχειρησιακή οργάνωση, τεχνολογία και μέσα, ψυχικό σθένος και το ισχυρό κίνητρο της σωτηρίας της ανθρώπινης ζωής. Η αποστολή τους είναι συγκεκριμένη. Να κοιτάνε κατάματα την απειλή και τον κίνδυνο, να συνδιαλέγονται μαζί τους και να τους ξεγελούν, ‘αρπάζοντας’ την ανθρώπινη ζωή από τα ‘χέρια’ τους. Αυτό πράττουν σε κάθε αποστολή τους. Και το πράττουν με μεγάλη επιτυχία.
Οι Διασώστες είναι οι Αρχιτέκτονες της ελπίδας,
εν μέσω καταστροφής.
copyright 30082026, by ANASTASIOS G. GERASIMATOS
Στην καταστροφή, ο Διασώστης δεν δρα πρόχειρα ή αυτοσχέδια. Ούτε δρα με άνωθεν περιορισμούς ή άνωθεν επιθυμίες. Δρα με στρατηγική, ψυχραιμία, ορθολογισμό και ακρίβεια ενεργειών. Πάνω στο άμορφο χάος της καταστροφής, εφαρμόζει πρωτόκολλα, τακτικές και δεξιότητες, ώστε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις εκείνες που θα επιτρέψουν στην ανθρώπινη ζωή που βρίσκεται σε άμεση απειλή, να διατηρηθεί στη ζωή με ασφάλεια.
Στην καταστροφή δημιουργούνται ακραίες καταστάσεις, που είναι δύσκολα διαχειρίσιμες επιτυχώς. Η ενεργός παρουσία του ικανού Διασώστη είναι το πρώτο θεμέλιο της ‘ελπίδας’ . Η επιχειρησιακή δράση του ικανού Διασώστη γίνεται η χειροπιαστή πραγματικότητα της ‘ελπίδας’. Η δράση του αποδεικνύει ότι, όταν τα συστήματα και οι υποδομές καταρρέουν, όταν οι λάθος ανθρώπινες επιλογές καταστρέφουν και ισοπεδώνουν εκτάσεις και εγκαταστάσεις, οι αξίες της ανθρωπιστικής προσφοράς και της προστασίας της ανθρώπινης ζωής παραμένουν ακέραιες, ακλόνητες και ικανές να στηρίζουν την κοινωνία να επιβιώσει και να δημιουργήσει από την αρχή.
Κάθε Επιχείρηση Πολιτικής Προστασίας είναι
Χειρουργική Επέμβαση Πολιτικής Προστασίας.
copyright 30082026, byANASTASIOSG. GERASIMATOS
Όπως κατά τον σχεδιασμό μιας χειρουργικής επέμβασης ιατρικού περιστατικού, δεν ανήκει στον μόνιμο επιχειρησιακό πυρήνα με δικαίωμα γνώμης και ψήφου, ο θυρωρός, ο φύλακας και ο μάγειρας του νοσοκομείου, έτσι και κατά τον σχεδιασμό μιας χειρουργικής επέμβασης πολιτικής προστασίας, δεν πρέπει να αποκλείονται από τον μόνιμο επιχειρησιακό πυρήνα με δικαίωμα γνώμης και ψήφου, οι Διασώστες, οι Επιχειρησιακοί Εθελοντές, το ΕΚΑΒ, οι Υ.ΠΕ., τα Νοσοκομεία, κ.α.
‘Φιλικές’ Συνεδριάσεις Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. σε Δήμους όλης της Ελλάδος.
Οποιοσδήποτε ενδιαφερόμενος θελήσει να δει ελεύθερα μέσω διαδικτύου πως συνεδριάζουν τα πολύ σπουδαία Τοπικά Επιχειρησιακά Συμβούλια Πολιτικής Προστασίας, θα διαπιστώσει ότι, εννέα στους δέκα συμμετέχοντες λειτουργούς που με νόμο λαμβάνουν αποφάσεις, εισηγούνται και ψηφίζουν για την έκτακτη ανάγκη, προσέρχονται, σε φιλική συζήτηση. Σταυρωμένα χέρια, απουσία στοιχείων παρουσίασης και δημόσιας τεκμηρίωσης, απουσία σχεδίων, απουσία κράτησης σημειώσεων, απουσία προσοχής στην συζήτηση, κ.α. Στο τέλος, όλοι περιχαρείς δηλώνουν πανέτοιμοι και πανευτυχείς.
Και χτυπά η καταστροφή . . .
πηγή εικόνας : https://otavoice.gr/wp-content/uploads/2026/04/a-308.jpg
πηγή εικόνας : https://odelalis.gr/wp-content/uploads/2025/09/IMG_7238.jpg
Υπάρχει Αστική Ευθύνη του κράτους από τον νομοθετημένο αποκλεισμό των Υπηρεσιών Διάσωσης (ΕΚΑΒ, Νοσοκομεία, Πιστοποιημένες Εθελοντικές Οργανώσεις Πολιτικής Προστασίας, κ.α.) στα Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π.;
Ερώτηση 1η: από τον αποκλεισμό των Υπηρεσιών Διάσωσης από τον Μόνιμο Επιχειρησιακό Πυρήνα των Τοπικών Επιχειρησιακών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας και τον αποκλεισμό τους από το δικαίωμα ψήφου, προκύπτει ζήτημα αστικής ευθύνης του Ελληνικού Δημοσίου έναντι των πληγέντων;
Ερώτηση 2η: η υπ’ αριθμόν 16129/2023 απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών η οποία αφορούσε την αστική ευθύνη του Ελληνικού Δημοσίου λόγω πυρκαγιάς στην ευρύτερη περιοχή του συνοικισμού Μάτι Αττικής στις 23.07.2018, μπορεί να αποτελέσει δεσμευτικό δικαστικό προηγούμενο για την παράλειψη ή αποκλεισμό συμμετοχής των Υπηρεσιών Διάσωσης στον Μόνιμο Επιχειρησιακό Πυρήνα και παράλειψη ή αποκλεισμό τους από το δικαίωμα ψήφου για την διαχείριση καταστροφών;
Το διεθνές μοντέλο αντιμετώπισης καταστροφών INCIDENT COMMAND SYSTEM κείται μακράν.
Με τον τρόπο που έχει νομοθετηθεί η σύσταση και λειτουργία των Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. στην Ελλάδα, το διεθνές μοντέλο αντιμετώπισης καταστροφών INCIDENTCOMMANDSYSTEM καταρρέει ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού. Είναι επιβεβλημένη ανάγκη να αλλάξει άμεσα η πολιτική της Πολιτικής Προστασίας, ώστε να παράγει αποτελεσματικότητα. Η λειτουργία των Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. είναι αναγκαίο να είναι σύμφωνη με το διεθνές πρότυπο ISO 22320:2018, το οποίο ισχύει για κάθε δημόσιο ή ιδιωτικό οργανισμό που εμπλέκεται στην αντιμετώπιση περιστατικών, οποιουδήποτε τύπου και κλίμακας.
Σύνθεση Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. ορθολογικά και τεκμηριωμένα.
Το Τοπικό Επιχειρησιακό Συντονιστικό Όργανο Πολιτικής Προστασίας, είναι συλλογικό όργανο. Οι νομοθετικοί προσδιορισμοί «Επιχειρησιακό» και «Συντονιστικό» σημαίνουν χωρίς παρερμηνεία, το όργανο που αφορά : α) στην οργάνωση της δράσης και της πράξης και β) στην προσαρμογή και συνεργασία των εμπλεκομένων πόρων.
Κάθε συνεδρίαση Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. σε κάθε Δήμο της Ελλάδος, είναι αναγκαίο να :
i. συνεδριάζει σε σταθερά και προκαθορισμένα χρονικά διαστήματα, λόγου χάρη κάθε 5 του μηνός, (πλην εκτάκτων συνεδριάσεων),
ii. βιντεοσκοπείται και αναρτάται στην επίσημη ιστοσελίδα του Δήμου,
iii. απαρτίζεται και από πυρήνα επιχειρησιακών λειτουργών, όλοι με ίσα δικαιώματα λόγου και ψήφου, μηδενός εξαιρουμένου,
iv. κατατίθενται οι τοποθετήσεις των εμπλεκομένων και εγγράφως, στην γραμματεία του οργάνου,
v. αποκτήσει διευρυμένη εξουσία, ήτοι, εκτός από γνωμοδοτικό χαρακτήρα, αποκτήσει και εκτελεστικό χαρακτήρα.
Ψηφοφορία Μελών Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. χωρίς αντίκρισμα.
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία ‘Υπουργική Απόφαση υπ’ αριθμόν ΥΠ 2398/2026 (ΦΕΚ Β’ 4920 - 05.08.2026)’, άρθρο 3, παράγραφος 2 και άρθρο 7, παράγραφος 7, επισημαίνεται ρητά και κατηγορηματικά ότι : «Τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας των μελών του Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. έχουν αποκλειστικό σκοπό την υποβοήθηση του έργου του Δημάρχου και σε καμία περίπτωση δεν έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα για το αποφασίζον όργανο, το οποίο έχει και την αποκλειστική ευθύνη για τα θέματα αρμοδιότητάς του» και «Οι γνωμοδοτήσεις των μελών του Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. έχουν χαρακτήρα απλής γνώμης και δεν δεσμεύουν τον πρόεδρο, ως το όργανο, που έχει την αποφασιστική αρμοδιότητα για τα θέματα συντονισμού δράσης του απαραίτητου δυναμικού και μέσων για την πρόληψη, ετοιμότητα, αντιμετώπιση και αποκατάσταση καταστροφών στον οικείο Δήμο. Ο πρόεδρος δύναται να αποκλίνει από τη γνωμοδότηση, αιτιολογώντας τη διαφοροποίησή του. Η απόκλιση από τη γνωμοδότηση καταχωρίζεται στα πρακτικά της συνεδρίασης».
Δηλαδή, ακόμη και το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας των μελών του Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π., είναι ανίσχυρο και δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα. Οι απόψεις των Αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος, της Ελληνικής Αστυνομίας, του Λιμενικού Σώματος, λογίζονται ως «απλή γνώμη». Κατά συνέπεια, ΔΕΝ αποφασίζουν οι ειδικοί των καταστροφών, αλλά ο ΜΗ ειδικός, ο Δήμαρχος.
Συνεπώς, σε κάθε συνεδρίαση του Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. σε όλη την επικράτεια, η εμπεριστατωμένη και έγκυρη εισήγηση του Ανώτερου Διοικητή Φρουράς, επέχει θέση, ‘‘απλής γνώμης’’, που μπορεί και να ΜΗΝ ληφθεί υπ’ όψιν.
Κωμικοτραγικές καταστάσεις στο νομοθετημένο πρωτοβάθμιο όργανο για την διαχείριση των καταστροφών σε όλο το εύρος τους, που υποβαθμίζουν κάθε υπεύθυνη και θεμελιωμένη άποψη, εισήγηση, παρέμβαση. Σύμφωνα με την κατάσταση που έχει επιβληθεί, ο προσδιορισμός «Επιχειρησιακό» και ο προσδιορισμός «Συντονιστικό» πρέπει άμεσα να απομακρυνθούν και να αντικατασταθούν. Η Επιστήμη των Αποφάσεων και η Επιστήμη της Διαχείρισης Κρίσεων, ''σηκώνουν τα χέρια ψηλά'' καθότι ακυρώνονται από το στάδιο του σχεδιασμού επιχειρήσεων για την έκτακτη ανάγκη. Κανένα διεθνές μοντέλο λήψης απόφασης ηγεσίας σε κρίσιμες κρίσεις δεν ταιριάζει και δεν συμφωνεί, με το μοντέλο λήψης απόφασης της ελληνικής πραγματικότητας σε καταστάσεις κρίσεων και καταστροφών.
Παράγοντας και δημοσιεύοντας ΜΕΤΡΗΣΙΜΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ έπειτα από κάθε συνεδρίαση Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π.
Δεν είναι αρκετό, έπειτα από κάθε συνεδρίαση Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. να εμφανίζονται οι συμμετέχοντες και να δηλώνουν περιχαρείς «είμαστε έτοιμοι», «είμαστε πολύ έτοιμοι», «είμαστε πολύ πιο έτοιμοι από κάθε άλλη φορά» και άλλα. Τα καταστροφικά συμβάντα στην Ελλάδα, περισσότερο διαψεύδουν παρά επιβεβαιώνουν τους ‘Εντεταλμένους Καθησυχαστές’. Συχνά, οι συνεδριάσεις Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. περιορίζονται σε θεωρητικές συζητήσεις, χωρίς σαφή παραδοτέα. Για να επιτευχθεί η εκπόνηση μετρήσιμων αποτελεσμάτων, είναι αναγκαίο να υιοθετηθεί ένα σύστημα μετατροπής των αποφάσεων σε μετρήσιμα επιχειρησιακά αποτελέσματα, με την χρήση δεικτών απόδοσης και ψηφιακών εργαλείων.
Η μεθοδολογία για την εκπόνηση Μετρήσιμων Αποτελεσμάτων Τ.Ε.ΣΟ.Π.Π. δύναται να αναπτύσσεται σε 4 πυλώνες :
- Τυποποίηση / Standardization = χρήση κοινών εντύπων προς συμπλήρωση στοιχείων για όλα τα Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. σε όλους τους Δήμους της Ελλάδος.
- Ψηφιοποίηση / Digitalization = Καταγραφή όλων των στοιχείων σε κεντρικό πληροφοριακό σύστημα.
- Λογοδοσία / Accountability = Σύνδεση κάθε δράσης με συγκεκριμένο υπεύθυνο λειτουργό.
- Χρονοδιάγραμμα / Timebound = Σαφείς προθεσμίες υλοποίησης.
Κάθε συνεδρίαση Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. είναι αναγκαίο σε βαθμό υποχρέωσης, να παράγει και να δημοσιεύει μετρήσιμα αποτελέσματα, ταξινομημένα σε τουλάχιστον 5 κύριες κατηγορίες, για την ενημέρωση της κοινωνίας, την διατήρηση της διαφάνειας, τον συντονισμό των εμπλεκομένων δυνάμεων, την διερεύνηση και απόδοση ευθυνών, την καταχώρηση στην Εθνική Βάση Δεδομένων Αντιμετώπισης Κρίσεων και Καταστροφών.
Κάθε δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας που προσέρχεται σε Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. οφείλει να προσκομίζει τα ελάχιστα στοιχεία που ενδεικτικά αναφέρονται, προς δημοσίευση :
- τις διαθέσιμες δυνάμεις σε ανθρώπινο δυναμικό (αριθμός πυροσβεστών, διασωστών – πληρωμάτων ασθενοφόρων, ιατρών, αστυνομικών, επιχειρησιακών εθελοντών, στρατιωτικών, ψυχολόγων, χειριστών μηχανημάτων έργου, χειριστών ΣμηΕΑ, κ.α.),
- τα διαθέσιμα μέσα και εξοπλισμό (αριθμός ασθενοφόρων, πυροσβεστικών, διασωστικών, εκχιονιστικών, περιπολικών, βυτίων, ανυψωτικών, μηχανημάτων έργου, πλωτών, ελικοπτέρων, αεροσκαφών, ΣμηΕΑ, γεννητριών, αντλιών, σκηνών, κινητών επιχειρησιακών κέντρων, χημικών τουαλετών, κ.α.),
- τους χρονικούς δείκτες ανταπόκρισης (μέσος χρόνος ανταπόκρισης των πρώτων διασωστικών ομάδων από την κλήση για βοήθεια, μέσος χρόνος ανταπόκρισης των δεύτερων υποστηρικτικών ομάδων, μέσος χρόνος ανταπόκρισης των τεχνιτών αποκατάστασης ζημιών και βλαβών, κ.α.),
- τις διαθέσιμες υπηρεσίες αρωγής και φροντίδας πληγέντων (εγκαταστάσεις προσωρινής στέγασης, μέσα επείγουσας μεταφοράς πληγέντων, αριθμό πληγέντων που μπορούν να φιλοξενηθούν για διάστημα 5 ημερών τουλάχιστον, ποσότητες εφοδίων διατροφής, φαρμακευτικής αγωγής, πρώτων βοηθειών, κλινοσκεπασμάτων, ατομικής υγιεινής, κ.α.),
- τους χρονικούς δείκτες και το ποσοστό αποκατάστασης των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας (ηλεκτροδότηση, ύδρευση, αποχέτευση, τηλεπικοινωνίες, διαδίκτυο, κ.α.).
Τα προσκομισθέντα στοιχεία ετοιμότητας / ικανότητας των εμπλεκομένων μερών, αντιπαραβάλλονται με τα αντίστοιχα στοιχεία που αφορούν στην επιχειρησιακή αντιμετώπιση της καταστροφής. Έτσι κάθε πραγματογνώμονας διερεύνησης συμβάντος, θα είναι σε θέση να γνωρίζει με ακρίβεια, εάν οι δηλωμένοι πόροι, χρόνοι, καταστάσεις, τηρήθηκαν ή όχι, διευκολύνοντας το έργο της δικαιοσύνης στην απόδοση ευθυνών.
Για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των εμπλεκομένων μερών που συμμετέχουν στα Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. στο στάδιο της προετοιμασίας για την αντιμετώπιση καταστροφών και για την διασφάλιση ότι, κάθε απόφαση μετατρέπεται σε έργο, με υπεύθυνο έργου που λογοδοτεί, συγκεκριμένο προϋπολογισμό και χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, δύναται να υιοθετηθούν Δείκτες Μέτρησης Απόδοσης, όπως ενδεικτικά αναφέρονται :
|
Δείκτης Μέτρησης Απόδοσης |
Περιγραφή Δράσης |
Επιτεύξιμος Στόχος % |
|
Ποσοστό Υλοποίησης Δράσεων. |
Έργα Προετοιμασίας που ολοκληρώθηκαν εντός προθεσμίας. |
>85% |
|
Χρόνος Ανταπόκρισης Φορέα στην κλήση. |
Χρόνος άφιξης παροχής βοήθειας στο πεδίο. |
<30’ |
|
Θωράκιση Επικίνδυνων Περιοχών. |
Καθαρισμός μπαζωμένων ρεμάτων. |
>90% |
|
Ετοιμότητα Κινητοποίησης Στελεχών. |
Ποσοστό Πιστοποιημένων Στελεχών. |
>95% |
|
Αυτονομία Ανάληψης Δράσης στο πεδίο. |
Ποσοστό Επάρκειας Πόρων στο πεδίο για 5νθήμερη παραμονή. |
100% |
Παράλληλα, δύναται να καθιερωθεί ένας δυναμικός Ψηφιακός Πίνακας Παρακολούθησης Έργων, στην διαδικτυακή οικοσελίδα του οικείου Δήμου, αποτυπώνοντας πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο, μετατρέποντας τις ληφθείσες αποφάσεις σε εν εξελίξει δράσεις, που οποιοσδήποτε ενδιαφερόμενος (πολίτης, φορέας, υπηρεσία) μπορεί να παρακολουθεί. Ενδεικτικά αναφέρεται :
|
Ταυτότητα Δράσης |
Περιγραφή Δράσης |
Φορέας Υλοποίησης |
Προθεσμία Υλοποίησης |
Απαιτούμενοι Πόροι |
Κατάσταση |
Παρατηρήσεις |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
01/2026 |
Καθαρισμός Κοίτης Ρέματος ‘‘x’’ |
Τεχνική Υπηρεσία Δήμου |
25 Οκτωβρίου τ.ε. |
2 εκσκαφείς, 4 φορτηγά, 2 εργάτες |
Σε εξέλιξη |
Αναμονή έκδοσης άδειας δασαρχείου |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
02/2026 |
Διανομή Ενημερωτικών Φυλλαδίων |
Εθελοντική Οργάνωση ‘‘y’’ |
10 Νοεμβρίου τ.ε. |
5.000 έντυπα, 5 εθελοντές |
Εκκρεμεί |
Στάδιο εκτύπωσης φυλλαδίων |
|
|
|
|
|
|
|
|
Η Πολιτική Προστασία ΔΕΝ είναι κομματική ιδιοκτησία, ούτε παιδική χαρά.
Η Πολιτική Προστασία ενός κράτους δικαίου, είναι αναγκαίο να λειτουργεί με ταχύτητα μεγαλύτερη από την ταχύτητα εκδήλωσης των καταστροφών. Πρέπει να λειτουργεί δυναμικά και ακαριαία. Ο πυρήνας της Πολιτικής Προστασίας είναι ο πολίτης, όχι το ελληνικό δημόσιο. Το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο της πολιτικής της Πολιτικής Προστασίας, είναι αργό, δυσκίνητο, ελλιπές και αναποτελεσματικό. Από το στάδιο της προετοιμασίας, έως το στάδιο της αποκατάστασης. Το κράτος οφείλει να εμπιστευθεί τους ειδικούς πολιτικής προστασίας, ώστε να αναβαθμιστεί λογικά και αληθινά και να εκσυγχρονιστεί η επιχειρησιακή ετοιμότητα και η αποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση των καταστροφών. Λύσεις υπάρχουν και εφαρμόζονται διεθνώς με επιτυχία.
Το Ελληνικό Κέντρο Αριστείας στην Διαχείριση Κρίσεων και Καταστροφών.
Το Ελληνικό Ινστιτούτο Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών, Ιδιωτικός και Ανεξάρτητος Οργανισμός ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗΣ στην διαχείριση καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης, κατέχει την επάρκεια 45 ετών (διεθνή επιστημονική γνώση, διεθνή εμπειρία πεδίου) να υποστηρίξει κάθε Δήμο και κάθε Περιφέρεια της Ελλάδος και της Κύπρου, στον σχεδιασμό, στην οργάνωση, στην λειτουργία και στην ανάπτυξη της Πολιτικής Προστασίας σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Το αποδεικνύει καθημερινά στο πεδίο, στην αίθουσα διδασκαλίας και στα επιχειρησιακά συμβούλια.
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Γ. ΓΕΡΑΣΙΜΑΤΟΣ (CMCS)
Crisis Management Certified Specialist / UOM, MSc in HRM, Incident Commander / Bildungszentrum des DRK, Rettungsdienst Mittelhessen, Certified Disaster Manager / DRK, Certified Early Warning Mentor / Athens, Chamber of Tradesmen, former Member of the National Cardiopulmonary Resuscitation Committee of the Central Board of Health, former Deputy Director of the Hellenic Red Cross, Founder and former Head of Training Department of the Hellenic Red Cross, Certified Instructor of Trainers for Disaster Management, Member of International Crisis Management Association, Member of International Association of Professionals in Humanitarian Assistance and Protection, HCDMI Managing Director, Author.
Πηγές Διαδικτύου / Βιβλιογραφικές Πηγές :
https://www.elinyae.gr/ethniki-nomothesia/n-52812026-fek-28a-2522026
https://www.preventionweb.net/media/89571/download?startDownload=20260909
https://www.compassion.com/blog/how-does-compassion-respond-to-disasters/
https://www.undrr.org/implementing-sendai-framework/what-sendai-framework
https://www.nema.gov.au/our-work/key-programs/national-emergency-management-stockpile
Ελληνικό Ινστιτούτο Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών
Ιδιωτικός και Ανεξάρτητος Οργανισμός ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗΣ
