του ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Γ. ΓΕΡΑΣΙΜΑΤΟΥ
Crisis Management Certified Specialist
Civil Protection Expert
Υπάρχον Μοντέλο Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών.
Η Διαχείριση Κρίσεων και Καταστροφών, το 2025 άλλαξε οριστικά. Για να υπάρχει αποτελεσματικότητα προς όφελος της κοινωνίας, των επιχειρήσεων, του περιβάλλοντος, επιβάλλεται επανασχεδιασμός, προσαρμογή και εφαρμογή σε ένα νέο μοντέλο. Η διαδικασία Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών έως πρόσφατα, αποτυπώνεται στο διεθνές μοντέλο :
I. Πρόληψης (prevention) που αφορά στην ανάλυση κινδύνων και απειλής, στην εκπόνηση στρατηγικών μετριασμού, στην συνεργασία των εμπλεκομένων μερών και στην εκπαίδευση.
II. Προετοιμασίας (preparation) που αφορά στον σχεδιασμό συνθηκών ετοιμότητας και άμεσης αντίδρασης, στην συγκρότηση ομάδας διαχείρισης κρίσεων ή αντιμετώπισης καταστροφών, στο σχέδιο επικοινωνίας και στην εκπαίδευση.
III. Ανταπόκρισης (response) που αφορά στην ενεργοποίηση, στην λειτουργία και στον συντονισμό σε συνθήκες έκτακτης ανάγκη, συμπεριλαμβανομένων των επικοινωνιών και της αποτελεσματικής ηγεσίας.
IV. Ανάκαμψης (recovery) που αφορά στην διερεύνηση των αιτιών, στην εκτίμηση βλαβών, ζημιών και απωλειών, στην αποκατάσταση και στην εκπαίδευση από την γνώση και τα συμπεράσματα που αποκτήθηκαν.
V. Μετριασμού (mitigation) που αφορά στην αναβάθμιση συστημάτων προειδοποίησης, επικαιροποίησης σχεδίων, εκπόνησης νέων κανονισμών, ενίσχυσης εγκαταστάσεων και υπηρεσιών και εκπαίδευσης του συνόλου των εμπλεκομένων.
Αυτό το διεθνές μοντέλο, έχει έναν σταθερό κύκλο ζωής και αφορά κρίσεις και καταστροφές, ανεξαρτήτως εάν χτυπούν εταιρείες, κοινωνίες, κυβερνήσεις, απαιτώντας αντίδραση οργανωμένη, συλλογική και συντονισμένη. Όμως το μοντέλο αυτό, αφορά μεμονωμένες καταστάσεις, που απαιτούν διαφορετικά σχέδια αντιμετώπισης, διαφορετικούς εμπλεκόμενους, διαφορετική γνώση και εμπειρία, διαφορετικές τεχνικές. Παρατηρώντας το προσεκτικά, δεν μπορεί να μην τύχει της προσοχής το γεγονός ότι, κατά τον σχεδιασμό το διεθνές μοντέλο, συμπεριέλαβε στις τέσσερις από τις πέντε φάσεις του, την εκπαίδευση ως υποχρεωτική λειτουργία. Εκεί, πρωτίστως εκεί στηρίζεται η αποτελεσματικότητά του. Στην επικαιροποιημένη και αξιόπιστη εκπαίδευση όλων των εμπλεκομένων, διαρκώς. Όχι μία φορά. Δια βίου.
Οι Κρίσεις και οι Καταστροφές ως όπλο χειραγώγησης.
Σήμερα, οι κοινωνίες δέχονται απανωτά χτυπήματα, σε πολλούς τομείς ταυτόχρονα, με βιαιότητα, προκειμένου να αποδυναμωθεί η ατομική και συλλογική ικανότητα αποτελεσματικής αντίδρασης. Όλοι οι τομείς παράγουν κρίσεις· στην ασφάλεια, στην υγεία, στην παιδεία, στην οικονομία, στην κοινωνία, οδηγώντας αναπόφευκτα σε καταστροφικά αποτελέσματα. Αυτή η ταυτόχρονη πίεση που ασκείται παρατεταμένα στους πολίτες ατομικά και σε μερίδα της κοινωνίας συλλογικά, από πολλούς τομείς μαζί της δημόσιας διοίκησης και διακυβέρνησης, είναι τεχνητή και έχει σχεδιαστεί για να καλύπτει κακοδιαχείριση, κατάχρηση εξουσίας, αυθαιρεσίες και παθογένειες της δημόσιας διοίκησης και διακυβέρνησης. Στοχεύει στο να κάμψει την ικανότητα συλλογικής και οργανωμένης αντίδρασης, διασπώντας το σύνολο, σε μονάδες ανίσχυρες στην αντίδραση.
Ανισοκατανομή των οικονομικών πόρων, άνιση μεταχείριση πολιτών, δαιδαλώδεις μη χρειαζούμενες διαδικασίες, αδύναμη ή ανύπαρκτη δικαιοσύνη, υπερφορολόγηση των αδυνάτων πέραν των ορίων, απώλεια αγοραστικής δύναμης, αυταρχική συμπεριφορά κυβερνώντων, απογύμνωση από εθνικούς πόρους, κατάρρευση συστημάτων υγείας, παιδείας, άμυνας, απώλεια εθνικής κυριαρχίας, κ.ο.κ. , γονατίζουν την κοινωνία στην καθημερινότητά της, οδηγώντας την σε παραίτηση αντίδρασης. Αναπόφευκτο είναι, να εκδηλώνονται απανωτές κρίσεις, δίνοντας την αίσθηση ότι, η κοινωνία και η χώρα ως σύνολο βρίσκεται σε μια περίοδο παρατεταμένων κρίσεων, δίχως ορίζοντα λήξης.
Αγώνας Δρόμου για ταχύτερη Διαχείριση Κρίσεων και Καταστροφών.
Διεθνώς, από κράτη και κυβερνήσεις, εξελίσσεται ένας αγώνας δρόμου, για την ταχύτερη διαχείριση κρίσεων και καταστροφών, περνώντας από την μεμονωμένη διαχείριση συμβάντος, στην διαχείριση ακολουθίας συμβάντων παρατεταμένης επιχειρησιακής πίεσης και έντασης.
Η επιτυχία στην διαχείριση κρίσεων και καταστροφών, έγκειται στην αντικειμενική αξιολόγηση και επιλογή των κατάλληλων Επικεφαλής Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών, στην διάθεση επαρκών πόρων, στην χρηστή διακυβέρνηση, στην ισχυρή νομοθεσία, στην ανεξάρτητη δικαιοσύνη, στην διαρκή και αξιόπιστη εκπαίδευση και προετοιμασία.
Όταν οι ψαράδες αλιεύουν οπλισμένο drone ξένης εθνικότητας και όχι μαρίδα ή γαύρο, όταν οι εκδρομείς καταλήγουν στον τάφο και όχι στον προορισμό τους, όταν η κοινωνία συρρικνώνεται και αυτοκτονεί αντί να αναπτύσσεται και να ευημερεί, όταν η δικαιοσύνη εντοπίζει παρανομία στον καστανά, στον κουλουρά, στον οπωροπώλη και όχι στα ακρωνύμια, στα συνθηματικά ονόματα, στις παρακολουθήσεις, στον αδικαιολόγητο πλουτισμό, όταν ο τουρισμός εξισώνεται αριθμητικά με τον μεταναστευτισμό, όταν οι θάνατοι ετησίως είναι πολλαπλάσιοι των γεννήσεων, τότε, η κυοφορούσα γενικευμένη κρίση εξελίσσεται σε επαπειλούμενη καταστροφή, η οποία θα οδηγήσει σε κατάσταση ολοκληρωτικού χάους.
Οι κυβερνητικοί σεναριογράφοι και σκηνοθέτες των κρίσεων και των καταστροφών αναμένουν εισπράξεις από όσα δημιουργούν κάθε φορά. Οι υπεύθυνοι πολίτες είναι υποψιασμένοι και ήδη προετοιμασμένοι για τα επερχόμενα και δεν αιφνιδιάζονται και οι αφελείς, εκπλήσσονται και τα χάνουν.
Επανασχεδιασμός της Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών.
Αλλά υπάρχουν και τα συμβαίνοντα έξω από τα σύνορα μιας χώρας, τα οποία την επηρεάζουν άμεσα. Τα ταραχώδη γεγονότα σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο, ο χρόνος που αναδύονται και η ταχύτητα που εξελίσσονται, η βιαιότητα με την οποία επιβάλλονται, κρούουν των κώδωνα της επαγρύπνησης και της άμεσης προετοιμασίας. Σκιώδεις λειτουργοί, σκιώδεις μηχανισμοί, σκιώδεις συστήματα, είναι ενεργοποιημένα αυτή την στιγμή που διαβάζετε το παρόν πόνημα, ως μέρος ενός μεγαλύτερου σχεδίου αλλοίωσης της πραγματικότητας, από την κυριαρχία των υπερεθνικών συμφερόντων.
Περισσότερο από κάθε άλλη φορά, είναι αναγκαίος ο επανασχεδιασμός της προετοιμασίας όλων, φυσικών και νομικών προσώπων, έναντι κρίσεων και καταστροφών. Σήμερα, διεθνώς, γράφεται νέος κώδικας σε πραγματικό χρόνο, από τους Ειδικούς στην Διαχείριση Κρίσεων και Καταστροφών. Γεφυρώνοντας το χάσμα μεταξύ πολιτικής και στρατιωτικής αντίληψης και αντίδρασης, μεταξύ κοινωνικής και εταιρικής αντίληψης και αντίδρασης, οι Ειδικοί Κρίσεων και Καταστροφών, ‘γεμίζουν’ τα κενά, μεταξύ των επίσημων συστημάτων αντίδρασης, σε περιφερειακό, εθνικό και διεθνές επίπεδο. Τόσο στον ιδιωτικό, όσο και στον δημόσιο τομέα.
Την δική του συμβολή στον νέο κώδικα «Διακυβέρνησης Ασφάλειας», που γράφεται διεθνώς, έχει αναλάβει με πρωτοβουλία του, το Ελληνικό Ινστιτούτο Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών, αμιγώς ελληνικός, Ιδιωτικός και Ανεξάρτητος Οργανισμός ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗΣ στην διαχείριση καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης, ο οποίος ανέπτυξε ένα καινοτόμο πρόγραμμα διεθνούς εμβέλειας, με συμμετοχή πλειάδας επαγγελματιών, επιστημόνων και διεθνών οργανισμών.
Ο πυρήνας των ΕΙΔΙΚΩΝ του Ε.Ι.ΔΙ.Κ.ΚΑ. στον νέο κώδικα «Διακυβέρνησης Ασφάλειας», αποτελούμενος από τους κ.κ. Σπυρίδων Κυριακάκη, Κωνσταντίνο Σταθάκη, Διονύσιο Αντωνιάδη, Αναστάσιο Γερασιμάτο, εδώ και 1,5 χρόνο, γράφει σε πραγματικό χρόνο νέο κώδικα, επιτρέποντας στα φυσικά πρόσωπα λήψης απόφασης και θέσεων αυξημένης ευθύνης, να κινούνται ταχύτερα από την γραφειοκρατία και αποτελεσματικότερα από τον συγκεντρωτισμό.
Στην Διαχείριση Κρίσεων και Καταστροφών, το κυρίαρχο δικαίωμα ενός έθνους, ασκείται σε συνδυασμό και συντονισμό με το αντίστοιχο κυρίαρχο δικαίωμα ενός άλλου έθνους.
Μια κατάληψη διαμαρτυρίας από εργαζόμενους στον αυτοκινητόδρομο Κήποι – Ηγουμενίτσα, διαταράσσει την εφοδιαστική αλυσίδα σε όλη την Μεσόγειο και την Ευρώπη. Αν και συμβαίνει εντός των ορίων εθνικής επικράτειας, εν τούτοις επηρεάζει το εμπόριο και τις οικονομίες της Ασίας και της Ευρώπης. Ως εκ τούτου, η Επιχειρησιακή και η Επικοινωνιακή Ομάδα Διαχείρισης Κρίσεων, συστήνεται και αποτελείται από κυβερνητικούς εκπροσώπους τεσσάρων – πέντε χωρών τουλάχιστον. Το ίδιο συμβαίνει και με τις καταστροφές, συνεπεία εκδήλωσης φυσικών φαινομένων και φυσικών διεργασιών του πλανήτη, σε ένταση.
Ο πλανήτης δεν γνωρίζει ότι, σήμερα που συντάσσεται το παρόν πόνημα, είναι Παρασκευή 15 Μαΐου 2026 μ.Χ. Η ηλικία του εκτιμάται σε 4,5 δισεκατομμύρια έτη και η λειτουργία του μετριέται σε γεωλογικούς χρόνους που δεν υπόκεινται ούτε στο ελάχιστο στην ανθρώπινη βούληση. Ο πλανήτης δεν γνωρίζει ότι, τα νερά της λίμνης ‘‘Μεγάλη Πρέσπα’’ έχουν τεμαχιστεί ιδιοκτησιακά από τους ανθρώπους και ανήκουν σε τρία διαφορετικά κράτη. Κατά το ίδιο, ο πλανήτης δεν γνωρίζει ότι ο ποταμός Έβρος, έχει αποκτήσει από τους ανθρώπους ιδιοκτησιακό καθεστώς σε τρία διαφορετικά κράτη. Συνεπώς, σε περίπτωση υπερχείλισης του φράγματος Ιβαΐλογκραντ στον Άρδα ποταμό στη Βουλγαρία, τα νερά διοχετεύονται στον Έβρο, πλημμυρίζοντας περιοχές σε Ελλάδα και Τουρκία. Η Επικοινωνιακή Ομάδα Διαχείρισης Κρίσεων και η Επιχειρησιακή Ομάδα Αντιμετώπισης της Καταστροφής, συστήνονται και αποτελούνται από κυβερνητικούς εκπροσώπους και επιχειρησιακά στελέχη, τουλάχιστον τριών χωρών. Για τον λόγο αυτό, το κυρίαρχο δικαίωμα ενός έθνους, ασκείται σε συνδυασμό και συντονισμό με το αντίστοιχο κυρίαρχο δικαίωμα ενός άλλου.
Οι επιχειρήσεις, αλλά και οι κυβερνητικές υποδομές, έχουν να αντιμετωπίσουν όχι μόνον τις κυβερνοεπιθέσεις που εξελίχθηκαν σε κυρίαρχη απειλή, αλλά και κυβερνητικές ή εμπορικές αποφάσεις που επηρεάζουν σε παγκόσμιο επίπεδο. Όταν μια επιχειρηματική οντότητα όπως είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, επιβάλλει οικονομικούς δασμούς σε μια χώρα της Ασίας, οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καλούνται να διαχειριστούν συνδυαστικά και συντονισμένα τις επιπτώσεις της δημόσιας οικονομίας, της διπλωματίας, της πολιτικής επάρκειας, της εφοδιαστικής αλυσίδας, της επάρκειας της εσωτερικής αγοράς, της ασφάλειας αγαθών, υπηρεσιών, κοινωνιών. Τέτοιες περιπτώσεις, δεν απαιτούν απλώς λήψη απόφασης μεμονωμένα, αλλά συλλογική κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Ανταλλαγή Πληροφοριών και Διαλειτουργικότητα.
Τα σημερινά συστήματα διαχείρισης μεμονωμένων κρίσεων, αδυνατούν να διαχειριστούν ακολουθία πολλαπλών κρίσεων, σε περιβάλλον ολοκληρωτικού χάους.
Η προμελετημένη πρόκληση ακολουθίας πολλαπλών κρίσεων γεννά κρισιγενείς κρίσεις, που με την σειρά τους γεννούν κρίσιμες κρισιγενείς κρίσεις. Σκοπός τους είναι η διατάραξη και η μη επαναφορά στην ομαλότητα και στην αρμονία. Η διαχείριση κρίσεων αυτού του μοντέλου, υπερβαίνει κατά πολύ τις ικανότητες και δυνατότητες οποιουδήποτε μεμονωμένου οργανισμού, επιχείρησης, ομάδας, χώρας, στην αποτελεσματική ανταπόκριση.
Η ανταλλαγή αξιόπιστων πληροφοριών και η σωστή αξιολόγησή τους, επιτρέπουν την διαλειτουργικότητα μεταξύ κρατών, φορέων, υπηρεσιών, λειτουργών. Επιπλέον, επιτρέπουν στα επιτελικά και επιχειρησιακά στελέχη την πρόβλεψη και την σωστή λήψη απόφασης έγκαιρα, πριν κάτι πάει στραβά. Όλα τα σχεδιαγράμματα εκτάκτου ανάγκης και όλα τα οργανογράμματα λειτουργίας, είναι αρίστης ποιότητος, όσο παραμένουν στο συρτάρι φυλαγμένα ή στον υπολογιστή αποθηκευμένα. Όταν πρόκειται να αναπτυχθούν στο πεδίο, αντί να αποτελούν πλεονέκτημα, αποτελούν εμπόδιο. Για να έχουν εφαρμογή, είναι αναγκαίο να είναι διαρκώς επικαιροποιημένα και να συμβαδίζουν με την πραγματικότητα.
Γεωγραφικά Επίπεδα στα Σχέδια Εκτάκτου Ανάγκης, με αποτύπωση της πραγματικότητας.
Σχέδια Εκτάκτου Ανάγκης για περιφέρειες, δήμους, κοινότητες, / υποδομή επιχειρήσεις, βιομηχανίες, κρίσιμες υποδομές, ιδρύματα, κ.α. που εκπονούνται δίχως ανάλυση κινδύνων, ανάλυση απειλής και εκπόνηση μελέτης ασφάλειας, είναι ΜΗ λειτουργικά· δηλαδή, είναι καταδικασμένα να αποτυγχάνουν.
Τα Σχέδια Εκτάκτου Ανάγκης, είναι αναγκαίο να προέρχονται από το αποτέλεσμα της ανάλυσης κινδύνων, του εντοπισμού απειλής και τρωτών σημείων για συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, εγκατάσταση / υποδομή ή περιβάλλον, ώστε να υποστηρίζεται το γιατί ενεργούν έτσι ή αλλιώς. Λαμβάνοντας υπ’ όψιν την ανάγκη ενίσχυσης της ικανότητας ανταπόκρισης του μηχανισμού πολιτικής προστασίας, της αποτελεσματικής αντίδρασης και της τυποποίησης των κατευθυντηρίων γραμμών στον σχεδιασμό εκτάκτου ανάγκης, σε διαφορετικά γεωγραφικά διαμερίσματα, είναι αναγκαίο να αποτυπώνεται η πραγματικότητα εντός ορίων, να διασφαλίζεται η ασφάλεια όλων και να προβλέπεται ορθολογικά η ισοκατανομή των πόρων.
Νέα Εποχή, Νέα Δεδομένα, Νέα Πραγματικότητα, Νέα Προσαρμογή.
Η προσαρμογή στην νέα πραγματικότητα των επαγγελματιών χάραξης στρατηγικής ασφάλειας, άμυνας, υγείας, πολιτικής προστασίας και επιχειρηματικής συνέχειας, είναι επιβεβλημένη :
I. από την ανάδυση και επικράτηση υπερεθνικών μορφωμάτων συμφερόντων, (μέσω ενόπλων συγκρούσεων, εκβιαστικών δασμών, βιομηχανικής κατασκοπίας),
II. από την κοινωνική ανισορροπία (μέσω ανισοκατανομής οικονομικών πόρων και ευκαιριών, κοινωνικού αποκλεισμού),
III. από την κλιματική αλλαγή (μέσω έντασης, συχνότητας και επιδείνωσης των επιπτώσεων των καταστροφών και ραγδαίας κλιμάκωσης των ζημιών και των απωλειών),
IV. από την ενεργειακή ανασφάλεια (μέσω διακοπής της ροής καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας, επιβολή οικονομικά απρόσιτων τιμών για τους καταναλωτές, εξάρτηση από εισαγωγές από ή μέσω μη φιλικής χώρας) και
V. από την ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης (μέσω της παραπληροφόρησης, της εργαλειοποίησης των δεδομένων και των συστημάτων ζωτικής σημασίας, των τεχνολογικών υβριδικών απειλών και των κυβερνοεπιθέσεων).
Διαχείριση Κρίσεων και Αντιμετώπιση Καταστροφών, όπως Safety και Security.
Συνεπώς, ενώ η Διαχείριση Κρίσεων και η Αντιμετώπιση Καταστροφών είναι δύο διακριτοί επιστημονικοί και επαγγελματικοί κλάδοι, εν τούτοις είναι πλέον αλληλένδετοι, όπως το Safety και το Security και επικεντρώνονται από κοινού στην ελαχιστοποίηση των ανθρωπίνων απωλειών, στην προστασία της περιουσίας και στην ταχεία αποκατάσταση της εταιρικής ή κοινωνικής ομαλότητας.
Η Διαχείριση Κρίσεων και Καταστροφών, ως μια ενιαία πλέον γνώση και δεξιότητα, συνιστά από το 2025 θεμελιώδη προϋπόθεση επιλογής ανωτέρων και ανωτάτων στελεχών θέσεων αυξημένης ευθύνης, σε κυβερνήσεις, επιχειρήσεις, οργανισμούς και ιδρύματα, αλλά και σε κρίσιμους τομείς, όπως, άμυνας, ασφάλειας, υγείας, πολιτικής προστασίας. Η ενιαία δεξιότητα ενός στελέχους διαχείρισης κρίσεων και καταστροφών, συνδέει την θεωρητική ανάλυση κινδύνων και απειλών, με την πρακτική εφαρμογή επιχειρησιακών σχεδίων στο πεδίο. Αυτή η κατανόηση του αλληλένδετου και ενσωμάτωση στις λειτουργίες οποιασδήποτε επιχείρησης, οργανισμού, κυβέρνησης, κοινωνίας, είναι που επιφέρει τον θεμελιώδη επανασχεδιασμό του τρόπου με τον οποίο σκεφτόμαστε και του τρόπου με τον οποίο σχεδιάζουμε την διαχείριση κρίσεων και καταστροφών.
Ο άνθρωπος, ως ανεκτίμητη υπαρξιακή επαγγελματική οντότητα.
Οι υπεύθυνοι και τα συμβούλια κρίσεων / λήψης αποφάσεων για τη στελέχωση ανώτατων διοικητικών θέσεων, ενώ έχουν πλήρη επίγνωση των απαιτήσεων, των ευθυνών, των υποχρεώσεων και του εύρους των σχετικών αρμοδιοτήτων, επιτρέπουν συχνά την αλλοίωση των διαδικασιών αξιολόγησης από εξωγενείς παράγοντες. Η επιλογή υποψηφίων σε θέσεις αυξημένης ευθύνης, για την διαχείριση κρίσεων και καταστροφών, με κριτήριο το χαμηλότερο μισθολογικό κόστος ή την αναντίρρητη υπακοή ή την πολιτική επιρροή ή την εξωυπηρεσιακή σχέση και συναλλαγή, κ.α., οδηγεί αναπόφευκτα σε διοικητική και λειτουργική ανεπάρκεια και επιχειρησιακή αποτυχία σε περιόδους κρίσεων και καταστροφών.
Οι επαγγελματίες που αναλαμβάνουν θέσεις ή αρμοδιότητες διαχείρισης κρίσεων και καταστροφών, είναι αναγκαίο να διακρίνονται για αυξημένη ικανότητα ετοιμότητας υπό πίεση, σε βάθος χρόνου, από πολλούς και διαφορετικούς τομείς ταυτόχρονα. Όταν μια κατάσταση κρίσης επιμένει, τα παραδοσιακά χρονοδιαγράμματα, τα πρωτόκολλα, τα αποθέματα και τα στελέχη εξαντλούνται. Εν μέσω κρίσεων και καταστροφών, δεν επιτρέπεται να γίνεται αντικατάσταση στελεχών. Αυτό δείχνει ανεπάρκεια του μηχανισμού αξιολόγησης.
Τα στελέχη ανωτέρων και ανωτάτων επιτελικών και επιχειρησιακών θέσεων, χρειάζονται διασταυρούμενη εκπαίδευση, από τους καλύτερους, για να αναδειχθούν ως οι καλύτεροι, ώστε να έχουν την ικανότητα της διαρκούς ανταπόκρισης, δίχως να εξαντλούνται.
Corporate Security Coordinator in a Global Business Environment.
Αυτή την διασταυρούμενη, πολλαπλών τομέων εκπαίδευση, με τίτλο : "CORPORATE SECURITY COORDINATOR IN A GLOBAL BUSINESS ENVIRONMENT" προσφέρει το Ελληνικό Ινστιτούτο Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών με τους διεθνείς εταίρους “ISO-WBA-ISA”, παρέχοντας τα απαραίτητα γνωστικά εφόδια που απαιτούν οι νέες συνθήκες και το νέο μοντέλο “Βιώσιμη Επιχειρησιακή Ικανότητα Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών”. To συγκεκριμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα περιλαμβάνει ασκήσεις προσομοίωσης με έντονη και παρατεταμένη πίεση πολλαπλών τομέων, ασάφειας πληροφοριών και σκόπιμης εξάντλησης της ικανότητας συντονισμού αποφάσεων και ενεργειών στο πεδίο.
Επαγγελματίες Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών με κατανόηση της πραγματικότητας του σήμερα και της προοπτικής του αύριο.
Το νέο μοντέλο “Βιώσιμη Επιχειρησιακή Ικανότητα Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών” έχει ανάγκη επαγγελματιών που κατανοούν την πραγματικότητα του σήμερα, εκτιμούν την προοπτική του αύριο, προϋπολογίζουν την δυναμική του αντιπάλου, της επικινδυνότητας, της απειλής, ενσωματώνουν δεδομένα, πληροφορίες, σχέδια και λειτουργίες που έως σήμερα λειτουργούσαν ανεξάρτητα και ενισχύουν την αυτονομία τους μέσω της επικαιροποίησης γνώσεων και της απόκτησης νέων δεξιοτήτων.
Οι επαγγελματίες Safety and Security, Crisis and Disaster Management, ας μην περιμένουν να τους υποδείξουν οι εργοδότες τους, πότε να εκπαιδευτούν, πότε να εξελιχθούν, πότε να εναρμονιστούν στην νέα πραγματικότητα. Οι κίνδυνοι και οι απειλές, δεν περιμένουν εγκρίσεις χρηματοδότησης για να ενεργοποιηθούν να χτυπήσουν. Έχουν ενεργοποιηθεί και βρίσκονται ήδη σε τροχιά πλήξης στόχου. Σε καταστάσεις γενικευμένης απειλής, ουδείς είναι σίγουρος ότι, δεν θα καταρρεύσει η νομιμότητα μέσω της πολιτικής διακυβέρνησης ή ότι δεν θα καταρρεύσει η ηγεσία ή η χρηστή διαχείριση μιας επιχείρησης ή τα συστήματα ασφάλειας και προστασίας της κοινωνίας. Η κατάρρευση, επιφέρει τον κίνδυνο της αυταρχικής διακυβέρνησης πληθυσμού (κοινωνίας και επιχειρήσεων) έως του σημείου που ο πληττόμενος πληθυσμός (κοινωνίας και επιχειρήσεων) γίνεται ο ίδιος αυταρχικός. Η νέα κρίση μόλις γεννήθηκε.
Η Πολιτική Προστασία διεθνώς.
Μελετώντας προσεκτικά επί σειρά ετών, τις διαδικασίες αξιολόγησης για την στελέχωση κρίσιμων θέσεων πολιτικής προστασίας σε σοβαρές χώρες, όπου οι θέσεις προκηρύσσονται δημόσια, με διαφάνεια και αντικειμενικότητα, διαπιστώνει καθείς ότι, τα προαπαιτούμενα είναι ίδια και ελαφρώς πιο αυστηρά, με τα προαπαιτούμενα ενός γενικού διευθυντή μιας μεγάλης και σοβαρής επιχείρησης. Επιπλέον, διαπιστώνει ότι, η αξιολόγηση, είναι μια υποχρεωτική, περιοδική και αξιόπιστη διαδικασία, διασφαλίζοντας ότι, τα Στελέχη Πολιτικής Προστασίας έχουν σταθερή και ωφέλιμη απόδοση, ακόμη και σε περιόδους έντασης.
Από το 2025, σε εθνικό, περιφερειακό και αυτοδιοικητικό επίπεδο, τα Στελέχη Πολιτικής Προστασίας διεθνώς (σε σοβαρές χώρες), διαθέτουν διοικητικές ικανότητες αναγκαίες για την διαχείριση κρίσεων και καταστροφών, όπως : η οργανωσιακή διαχείριση, η οικονομική διαχείριση, η διαχείριση συγκρούσεων, η κριτική σκέψη, η λήψη ορθολογικών αποφάσεων υπό πίεση, η επίλυση προβλημάτων, η συνεργασία, η διαχείριση χρόνου, η κατανόηση του περιβάλλοντος και των διαθέσιμων πόρων, η κατανόηση των απειλών και των ευκαιριών, η ψυχολογία των καταστροφών, η εκτίμηση των επερχομένων.
Υπό την οπτική του νέου μοντέλου “Βιώσιμη Επιχειρησιακή Ικανότητα Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών” οι ανωτέρω διοικητικές ικανότητες, συντελούν στην άρση του δισταγμού λήψης απόφασης και ανάληψης ευθύνης εν μέσω συνθηκών διαρκούς και ταχείας αλλαγής, για τα Επιτελικά και Επιχειρησιακά Στελέχη Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών. Παράλληλα, διευκολύνει στην επινόηση δημιουργικών λύσεων στις εν εξελίξει επιχειρήσεις πεδίου, σε ευθυγράμμιση με την εφαρμογή της καινοτομίας, ως ζωτικής ικανότητας των αποτελεσματικών λειτουργών.
Διαχείριση Κρίσεων και Καταστροφών προς το αύριο.
Από τον Κώδικα Χαμουραμπί του 1754 π.Χ., όπου προέβλεπε τον κίνδυνο για πλημμύρες, αναγνώριζε ευθύνες λόγω αμέλειας και θεσμοθετούσε αποζημιώσεις, έως την μεγάλη πυρκαγιά του Λονδίνου του 1666 μ.Χ., όπου η κοινωνία συνειδητοποιεί ότι, οι καταστροφές δεν είναι “τύχη”, “κακιά στιγμή”, “θέλημα Θεού”, αλλά απρονοησία και εφησυχασμός των ανθρώπων, οι κρίσεις και οι καταστροφές δοκίμασαν σκληρά τα διάφορα συστήματα λειτουργικής ανθεκτικότητας και επιβίωσης.
Από τον σεισμό στο Κόμπε της Ιαπωνίας το 1995, όπου οι επιζώντες προχώρησαν αυτόκλητα και πειθαρχημένα σε διασώσεις εγκλωβισμένων και διαλογή τραυματισθέντων, μηδενίζοντας την καθυστέρηση των ασθενοφόρων στην παραλαβή των θυμάτων, έως τον σεισμό στην Φουκουσίμα της Ιαπωνίας το 2011, όπου εκδηλώθηκε τριπλό καταστροφικό χτύπημα στον παραθαλάσσιο πυρηνικό σταθμό Φουκουσίμα Νταΐτσι, οι κρίσεις και οι καταστροφές απέδειξαν ότι, όταν οι κοινωνίες είναι επαρκώς εκπαιδευμένες και πειθαρχημένες και τα συμβάντα αποτελούν αφορμή επικαιροποίησης και εκσυγχρονισμού, η ανθεκτικότητα κοινωνίας και υποδομών, είναι ο μονόδρομος της ασφάλειας.
Μαθαίνοντας από τις καλές πρακτικές της καταγεγραμμένης τρις χιλιόχρονης και πλέον ανθρώπινης ιστορίας, συνειδητοποιούμε ότι, η ασφάλεια κοινωνίας, υποδομών και περιβάλλοντος, χτίζεται σήμερα, πριν εκδηλωθεί η επόμενη κρίση ή καταστροφή. Η ανθεκτικότητα δεν είναι ασαφής ή αόριστος ορισμός. Είναι απόφαση πρόληψης.
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Γ. ΓΕΡΑΣΙΜΑΤΟΣ (CMCS)
Crisis Management Certified Specialist / UOM, MSc in HRM, Incident Commander / Bildungszentrum des DRK, Rettungsdienst Mittelhessen, Certified Disaster Manager / DRK, Certified Early Warning Mentor / Athens, Chamber of Tradesmen, former Member of the National Cardiopulmonary Resuscitation Committee of the Central Board of Health, former Deputy Director of the Hellenic Red Cross, Founder and former Head of Training Department of the Hellenic Red Cross, Certified Instructor of Trainers for Disaster Management, Member of International Crisis Management Association, Member of International Association of Professionals in Humanitarian Assistance and Protection, HCDMI Managing Director, Author.
Πηγές Διαδικτύου / Βιβλιογραφικές Πηγές :
https://www.trustcloud.ai/risk-management/empowering-crisis-management-governance-lessons-from-2025/
https://cil.carey.jhu.edu/resources/crisis-management-reimagined-creativity-at-the-edge-of-chaos/
https://securityjournaluk.com/crisis-management-in-an-era-of-disruption/
https://bluetext.com/blog/the-evolution-of-crisis-management-in-the-digital-age/
https://www.consilium.europa.eu/en/policies/eu-crisis-response-resilience/
https://www.thebci.org/news/resilience-professionals-are-transforming-their-crisis-management-practices.html
https://civil-protection-knowledge-network.europa.eu/system/files/2025-01/emergency-planning-guidelines.pdf
https://www.openbook.gr/odigos-gia-tin-ekponisi-etairikoy-schedioy-ektaktoy-anagkis-kai-asfaleias-gia-tin-diacheirisi-kriseon/
https://english.nctv.nl/documents/2023/09/21/national-crisis-management-handbook
https://www.linkedin.com/pulse/from-emergency-management-security-governance-how-adversarial-kuu2c/
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1468-5973.70003
https://professionalsecurity.co.uk/news/case-studies/incident-emergency-crisis-or-disaster/
Ελληνικό Ινστιτούτο Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών
Ιδιωτικός και Ανεξάρτητος Οργανισμός ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗΣ
