του ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Γ. ΓΕΡΑΣΙΜΑΤΟΥ
Crisis Management Certified Specialist
Civil Protection Expert
Προγραμματισμένη ακολουθία ενεργειών.
Κάθε ‘ατύχημα’ ή ‘δυστύχημα’, αποτελεί το αναπόφευκτο αποτέλεσμα προγραμματισμένης ακολουθίας ενεργειών από εμάς, τους ανθρώπους γύρω μας, τις επικρατούσες συνθήκες, τις καθιερωμένες διαδικασίες, το υλικοτεχνικό οικοσύστημα, το φυσικό περιβάλλον. Είτε μεμονωμένα, είτε συνδυαστικά. Κανένας τύπος ‘ατυχήματος’ ή ‘δυστυχήματος’ δεν ξεφεύγει από αυτή την αδιαπραγμάτευτα δεδομένη συνθήκη, οπουδήποτε στον κόσμο. (© copyright by Anastasios G. Gerasimatos 05.05.2025). Αυτό που ξεφεύγει όμως και είναι στο χέρι μας, είναι μόνο ο βαθμός επηρεασμού της συχνότητας πρόκλησης. Αντίθετα, η ένταση έκβασης και η βαρύτητα των συνεπειών, δεν είναι στο χέρι μας.
Προγραμματισμένο τραυματικό ή θανατηφόρο συμβάν.
Σε κάθε ‘ατύχημα’ ή ‘δυστύχημα’ δεν υπάρχουν παράγοντες ανθρώπινης επινόησης, όπως «ατυχία», «κακιά στιγμή», «κακιά ώρα», «ήταν γραφτό», «φυσική καταστροφή», «θεομηνία» και άλλα ευφυολογήματα. Κάθε ‘ατύχημα’ είναι προγραμματισμένο τραυματικό συμβάν και κάθε ‘δυστύχημα’ είναι προγραμματισμένο θανατηφόρο συμβάν.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Director of BLS/AED Training Programme.
Ας είμαστε ρεαλιστές. Ο μηδενισμός των εργατικών και των τροχαίων ατυχημάτων, δεν είναι εφικτός στόχος. Η ελαχιστοποίηση των εργατικών και των τροχαίων ατυχημάτων, είναι εφικτός στόχος. Αυτός είναι ο προσωπικός στόχος ζωής που έχει θέσει ο Director of BLS/AED Training Programme, ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ του Δημητρίου, Certified First Aid Instructor, Civil Protection Certified Specialist, Επιχειρησιακό Στέλεχος του Ελληνικού Ινστιτούτου Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών. Η ελαχιστοποίηση των εργατικών και των τροχαίων ατυχημάτων, ει δυνατόν στο μέτρο του αναπόφευκτου, μπορεί να επιτευχθεί, μέσω της αύξησης του ποσοστού της υπευθυνότητάς μας. Η υπευθυνότητά μας μπορεί να επιτευχθεί μέσω της αύξησης των εκπαιδευμένων πολιτών και εργαζομένων. Η γνώση υπάρχει. Η εκπαίδευση υπάρχει. Η διάθεση πρέπει να υπάρξει.
Σύμφωνα με τον Director of BLS/AED Training Programme Γεώργιο Παπαχριστόπουλο, κάθε ανθρώπινη ζωή που τραυματίζεται βαριά ή καθίσταται ανάπηρη ή χάνεται, θέτει σε κατάσταση πανικού, χρόνιας θλίψης, οικονομικού εκτροχιασμού και αποδιοργάνωσης, την ίδια του την οικογένεια. Ο πόνος και η ανημπόρια γίνονται μέλημα και επηρεασμός όλης της οικογένειας. Εξίσου σημαντικά επηρεάζεται και η επιχείρηση στην οποία εργάζεται. Το ερώτημα που δεν απαντάται εύκολα, είναι : εφόσον καθένας μας γνωρίζει τι κακό θα προξενήσει με την επιπολαιότητα στην συμπεριφορά του ή την επικινδυνότητα στις ενέργειές του ή την απαξίωση των μέτρων ασφάλειας, γιατί δεν συμμορφώνεται ως προς τους κανόνες, αλλά λειτουργεί αντίθετα και προκλητικά; Σύμφωνα με παγκόσμια έρευνα για τα αίτια εκδήλωσης εργατικών ατυχημάτων, αποδείχθηκε ότι, το 88,0% οφείλεται σε επισφαλείς πράξεις των εργαζομένων, το 10,0% οφείλεται σε επισφαλές περιβάλλον εργασίας και υλικοτεχνικό εξοπλισμό και μόλις το 2,0% οφείλεται σε καταστροφές από φυσικά φαινόμενα.
Ίδρυση Ε.Ι.ΔΙ.Κ.ΚΑ. Αταλάντης.
Ο Γεώργιος Παπαχριστόπουλος, αποτελεί μια κορυφαία προσωπικότητα Εκπαιδευτή Πρώτων Βοηθειών πανελλαδικά, με ευσυνειδησία και εντιμότητα στο λειτούργημα. Αποτελεί έναν εκ των ελαχίστων εντίμων Εκπαιδευτών Πρώτων Βοηθειών πανελλαδικά, που αρνείται σθεναρά να πιστοποιήσει εκπαιδευόμενο που δεν αξίζει. Κάθε πιστοποιητικό που υπογράφει, παραδίδεται με εγγύηση σε άνθρωπο που είναι σε θέση να σώσει μια ανθρώπινη ζωή. Ο Γεώργιος Παπαχριστόπουλος, θέλοντας να συμβάλει στο μέτρο του εφικτού, στην μεγαλύτερη διάδοση καλλιέργειας παιδείας ασφάλειας και στην απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων αυτοπροστασίας από τους πολίτες, ίδρυσε παράρτημα του Ελληνικού Ινστιτούτου Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών στην Αταλάντη, τόπο διαμονής του. Έχοντας διαπιστώσει ότι, η ελληνική κοινωνία είναι απείθαρχη κοινωνικά και δεν πτοείται όσο αυστηρή και να γίνει η νομοθεσία, επέλεξε αγόγγυστα την διαρκή προσφορά ανθρωπιστικού έργου μέσω της καθημερινής εκπαίδευσης μαθητών, πολιτών, εθελοντών, επαγγελματιών.
Απολογισμός Ε.Ι.ΔΙ.Κ.ΚΑ. Αταλάντης.
Με τη συμπλήρωση ενός έτους λειτουργίας και δράσης του παραρτήματος του Ελληνικού Ινστιτούτου Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών στην Αταλάντη, ο πρώτος απολογισμός ανθρωπιστικού έργου, είναι εντυπωσιακός. Η Κεντρική Διοίκηση του Ε.Ι.ΔΙ.Κ.ΚΑ. υποστήριξε την προσπάθεια με κάθε διαθέσιμο πόρο, μεγιστοποιώντας τα αποτελέσματα. Σημαντικό είναι να αναφερθεί ότι, από την πρώτη ημέρα λειτουργίας του παραρτήματος Ε.Ι.ΔΙ.Κ.ΚΑ. Αταλάντης, υιοθετήσαμε και εφαρμόσαμε συλλογικά με μεγάλη επιτυχία το μοντέλο της δια ζώσης on demand εκπαίδευσης, εγκαινιάζοντας ένα πρότυπο μοντέλο που ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες κάθε πολίτη και κάθε φορέα. Καταργήσαμε τις χρονοβόρες αναμονές, ξεπεράσαμε την λογική της συμπλήρωσης τμημάτων, εναρμονιστήκαμε στις ανάγκες που δημιουργεί η νέα ισχύουσα νομοθεσία (νόμος 5239/2025, άρθρο 39) και δώσαμε σε κάθε πολίτη την δυνατότητα να εκπαιδεύεται την στιγμή που επιθυμεί ή διευκολύνεται. Γιατί η πρόληψη δεν μπορεί να περιμένει και η εκπαίδευση που σώζει ζωές οφείλει να είναι άμεσα διαθέσιμη (© copyright by George D. Papachristopoulos 05.07.2026).
Συνοπτικά, από την 1η Ιουλίου 2025 έως την 30η Ιουνίου 2026, εκπαιδεύσαμε και πιστοποιήσαμε 335 μαθητές, πολίτες, επαγγελματίες και εθελοντές του Δήμου Λοκρών και των όμορων Δήμων στη Βασική Υποστήριξη Ζωής (BLS), στην Παιδιατρική Βασική Υποστήριξη Ζωής (PBLS), στην Πυρασφάλεια – Πυροπροστασία, στην Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία, ενισχύοντας ουσιαστικά την ετοιμότητα των τοπικών κοινωνιών απέναντι σε κρίσιμες καταστάσεις, μέσω της πρόληψης και της ετοιμότητας αποτελεσματικής αντίδρασης. Με την ολοκλήρωση των προγραμμάτων εκπαίδευσης, παραδόθηκαν εντελώς ΔΩΡΕΑΝ και πέντε (5) πλήρως εξοπλισμένα φαρμακεία πρώτων βοηθειών, σε αντίστοιχες σχολικές μονάδες.
Συνεργασία με την emergency 360° ΑΜΚΕ.
Σε συνεργασία με την emergency 360° ΑΜΚΕ, δώσαμε ιδιαίτερη έμφαση στον χώρο της παιδείας, όπου εκπαιδεύσαμε και πιστοποιήσαμε άνω των 120 εκπαιδευτικών, σχολικών μονάδων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ώστε η γνώση της Βασικής Υποστήριξης Ζωής και των Πρώτων Βοηθειών να βρίσκει εφαρμογή πολύ δυναμικά μέσα στις σχολικές εγκαταστάσεις. Η υλοποίηση έγινε μέσω του καινοτόμου διαδραστικού προγράμματος «Σχολικός Σχεδιασμός Εκτάκτου Ανάγκης και Ασφάλειας», που υλοποιείται από το 2020 έως σήμερα ανελλιπώς.
Πίσω από κάθε αριθμό εκπαιδευμένων μαθητών, πολιτών, επαγγελματιών, εθελοντών, υπάρχει ένας άνθρωπος που σήμερα είναι σε θέση να αναγνωρίσει μια επείγουσα κατάσταση και να δράσει σωστά όταν κάθε δευτερόλεπτο ζωής μετρά αντίστροφα. Και αυτό είναι το πιο σημαντικό αποτέλεσμα για όλους εμάς.
Γιατί εργοδότες κι εργαζόμενοι αδιαφορούν για την ασφάλεια της υγείας τους;
Στην διάρκεια της μακράς πορείας μου, στον τομέα του επείγοντος, των κρίσεων και των καταστροφών, πολλές φορές μου έχει γεννηθεί το ερώτημα : «γιατί κάποιος να μην θέλει να φοράει ζώνη ασφαλείας ή κράνος ή ατομικά μέσα προστασίας, ενώ γνωρίζει ότι κινδυνεύει να τραυματιστεί ή να χάσει την ζωή του άμεσα ή να προκαλέσει μεγάλο κακό στους γύρω του;» το οποίο ερώτημα παραμένει αναπάντητο. Όσοι νόμοι κι αν καθιερωθούν, όση αυστηρότητα κι αν επιβληθεί, τόσο οι εργαζόμενοι όσο και οι εργοδότες, αδιαφορούν ή προσπαθούν να ξεγελάσουν το κράτος.
Η εφαρμογή του νόμου 5239/2025 δεν λαμβάνεται υπ’ όψιν.
Ο πρόσφατος νόμος 5239/2025 (άρθρο 39) ο οποίος έχει καθολική εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2026, υλοποιείται ανησυχητικά πολύ αργά, αποκλειστικά από την ευαισθητοποίηση ελαχίστων εργοδοτών. Δεν λαμβάνεται υπ’ όψιν η υποχρεωτικότητα του νόμου, δεν λαμβάνονται υπ’ όψιν οι συνέπειες ενός συμβάντος, δεν λαμβάνεται υπ’ όψιν η αξία της ανθρώπινης ζωής, ούτε η εταιρική φήμη, ούτε η επιχειρηματική συνέχεια. Προσωπικά, όσο και ο Director of BLS/AED Training Programme Γεώργιος Παπαχριστόπουλος, αρνούμαστε κάθε συζήτηση και συνεργασία με επιχείρηση, που ζητά να αγοράσει πιστοποιητικά πρώτων βοηθειών ή το πρόγραμμα εκπαίδευσης να συμπυκνωθεί από τις 6 ώρες στις 1,5 ή 2. Ασφαλώς και βρίσκουν αλλού και αγοράζουν.
Δεκάλογος ωφελιμότητας εκπαίδευσης εργαζομένων.
Αν και οι εργοδότες φροντίζουν ώστε ο χώρος εργασίας να είναι ασφαλές περιβάλλον, εν τούτοις, όπως προέκυψε από διεθνή έρευνα (αναφέρθηκε ανωτέρω), οι άνθρωποι / εργαζόμενοι, είναι η κύρια πηγή πρόκλησης τραυματικών ή θανατηφόρων συμβάντων. Οι εργοδότες που συμμορφώνονται με την ισχύουσα νομοθεσία περί υγείας και ασφάλειας στον χώρο εργασίας, επιτυγχάνουν 10 σπουδαίες εξασφαλίσεις, ήτοι :
I. Ο εκπαιδευμένος εργαζόμενος σώζει ζωές στον χώρο εργασίας.
Η εκπαίδευση στις πρώτες βοήθειες, στην πυρασφάλεια – πυροπροστασία και στην επείγουσα εκκένωση εγκαταστάσεων, αναδεικνύει εργαζόμενους που είναι σε θέση να σώσουν μια ανθρώπινη ζωή, να αυτοπροστατευθούν και να βοηθήσουν άλλους σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
II. Ο εκπαιδευμένος εργαζόμενος μειώνει τον αριθμό των ‘ατυχημάτων’ στον χώρο εργασίας.
Η εκπαίδευση στις πρώτες βοήθειες, στην πυρασφάλεια – πυροπροστασία και στην επείγουσα εκκένωση εγκαταστάσεων, βοηθά τους εργαζομένους να μάθουν να έχουν μεγαλύτερη επίγνωση της ασφάλειας στον χώρο εργασίας, οδηγώντας σε μείωση του αριθμού των τραυματισμών. Η ελαχιστοποίηση του κινδύνου για τους εργαζομένους και η μείωση των τραυματισμών στον χώρο εργασίας αποτελεί τεράστιο όφελος για όλους, ιδιαίτερα για τους εργοδότες και τις οικογένειες των εργαζομένων.
III. Ο εκπαιδευμένος εργαζόμενος νοιώθει εργασιακή ευημερία και η επιχείρηση λειτουργεί με υψηλό ηθικό.
Η εκπαίδευση στις πρώτες βοήθειες, στην πυρασφάλεια – πυροπροστασία και στην επείγουσα εκκένωση εγκαταστάσεων, δείχνει το έμπρακτο ενδιαφέρον των εργοδοτών προς τους εργαζόμενους. Αυτό αντανακλάται στο γενικότερο πνεύμα εργασιακής ευημερίας, στο χτίσιμο σχέσης δυνατής εμπιστοσύνης μεταξύ εργοδοσίας και εργαζομένων και στην καθιέρωση ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος.
IV. Ο εκπαιδευμένος εργαζόμενος αποτελεί μέρος του ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος.
Η εκπαίδευση στις πρώτες βοήθειες, στην πυρασφάλεια – πυροπροστασία και στην επείγουσα εκκένωση εγκαταστάσεων, αποτελεί απτή εγγύηση ότι, όλοι οι εργαζόμενοι προσέχουν ο ένας τον άλλον και προνοούν ο ένας για τον άλλον. Εάν ένας εργαζόμενος τραυματιστεί, οι εκπαιδευμένοι συνάδελφοι θα προστρέξουν άμεσα σε βοήθεια, επιταχύνοντας την αποτελεσματική παροχή πρώτων βοηθειών στον χώρο εργασίας.
V. Ο εκπαιδευμένος εργαζόμενος γνωρίζει και χρησιμοποιεί σωστά το φαρμακείο πρώτων βοηθειών, τον απινιδωτή και τους πυροσβεστήρες στον χώρο εργασίας.
Η εκπαίδευση στις πρώτες βοήθειες, στην πυρασφάλεια – πυροπροστασία και στην επείγουσα εκκένωση εγκαταστάσεων, παρέχει την δυνατότητα στους εργαζόμενους να γνωρίζουν τις θέσεις των φαρμακείων πρώτων βοηθειών, των πυροσβεστήρων και των αυτόματων εξωτερικών απινιδωτών. Τους παρέχει την δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν τον απαραίτητο εξοπλισμό σε σύντομο χρόνο και αποτελεσματικά, σε περίπτωση τραυματισμού ή πυρκαγιάς. Επίσης, τους παρέχει την δυνατότητα, να προχωρήσουν σε συντεταγμένη επείγουσα εκκένωση εγκαταστάσεων, εάν απαιτηθεί, αποφεύγοντας πανικό και χάος.
VI. Ο εκπαιδευμένος εργαζόμενος συμβάλει στην μείωση του χρόνου ανάρρωσης, σε περίπτωση τραυματισμού συναδέλφου.
Η εκπαίδευση στις πρώτες βοήθειες, στην πυρασφάλεια – πυροπροστασία και στην επείγουσα εκκένωση εγκαταστάσεων, παρέχουν την δυνατότητα ταχείς και αποτελεσματικής αντίδρασης σε ενδεχόμενο τραυματικό συμβάν, στον χώρο εργασίας. Αυτό συνεπάγεται, άμεση φροντίδα, άμεση κλήση ασθενοφόρου, άμεση οριστική θεραπεία, μειώνοντας τον χρόνο ανάρρωσης και απουσίας από την θέση εργασίας.
VII. Ο εκπαιδευμένος εργαζόμενος διατηρεί περιβάλλον ασφάλειας και εκτός χώρου εργασίας.
Η εκπαίδευση στις πρώτες βοήθειες, στην πυρασφάλεια – πυροπροστασία και στην επείγουσα εκκένωση εγκαταστάσεων, επιτρέπει στον εργαζόμενο, όταν δεν βρίσκεται στον χώρο εργασίας (εκτός ωραρίου χρόνος) να φροντίζει το ίδιο αποτελεσματικά την οικογένειά του, τους φίλους του, την κοινότητά του σε περίπτωση ανάγκης, αναπτύσσοντας ένα δίχτυ προστασίας της τοπικής κοινωνίας, εκτός εγκαταστάσεων επιχείρησης. Συνεπώς, εξασφαλίζεται ότι, την επόμενη και την μεθεπόμενη θα βρίσκεται σώος και υγιής στην θέση εργασίας του.
VIII. Ο εκπαιδευμένος εργαζόμενος μαθαίνει να αναπτύσσει ομαδικό πνεύμα εργασίας.
Η εκπαίδευση στις πρώτες βοήθειες, στην πυρασφάλεια – πυροπροστασία και στην επείγουσα εκκένωση εγκαταστάσεων, αφορά τον πλησίον κατά κύριο λόγο. Συνεπώς, κάθε εργαζόμενος μαθαίνει πως να νοιάζεται και να φροντίζει τον άλλον στην έκτακτη ανάγκη. Μέσα από την ομαδικότητα που αναπτύσσεται από τις συγκεκριμένες εκπαιδεύσεις, ενισχύεται η συνεργατικότητα και η ευημερία των εργαζομένων.
IX. Ο εκπαιδευμένος εργαζόμενος αποκτά αυτοπεποίθηση και σιγουριά για τις ενέργειές του, στην έκτακτη ανάγκη.
Η εκπαίδευση στις πρώτες βοήθειες, στην πυρασφάλεια – πυροπροστασία και στην επείγουσα εκκένωση εγκαταστάσεων, εφοδιάζει κάθε εργαζόμενο με ισχυρή αυτοπεποίθηση και σιγουριά για τον τρόπο δράσης του στην έκτακτη ανάγκη, στον χώρο εργασίας. Ουσιαστικά τους βοηθά να αποβάλλουν φόβο, άγχος, σύγχυση, πανικό και να αντιδρούν ορθολογικά και αποτελεσματικά.
X. Ο εκπαιδευμένος εργαζόμενος αποτελεί ασφαλή επένδυση εταιρικού κεφαλαίου, σε συνάρτηση με την προσφορά του στην έκτακτη ανάγκη.
Η εκπαίδευση στις πρώτες βοήθειες, στην πυρασφάλεια – πυροπροστασία και στην επείγουσα εκκένωση εγκαταστάσεων, έχουν αμελητέο κόστος, σε σχέση με τα οφέλη της διάσωσης μιας ανθρώπινης ζωής ή μιας ανάσχεσης καταστροφής σε επιχείρηση. Όλα τα εκπαιδευτικά προγράμματα είναι προσιτά οικονομικά και ασφαλώς δεν συγκρίνονται με την απώλεια μιας ανθρώπινης ζωής, της εταιρικής φήμης, της εκδήλωσης ενός καταστροφικού συμβάντος στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης.
Ποσοστά ωφελιμότητας της εκπαίδευσης των εργαζομένων.
Το Ελληνικό Ινστιτούτο Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών και το παράρτημά του στην Αταλάντη, λειτουργούν ως επέκταση κάθε μικρής ή μεγάλη επιχείρησης, Δήμου, Περιφέρειας, Οργανισμού, στον τομέα της εκπαίδευσης και πιστοποίησης μαθητών, πολιτών, εθελοντών, επαγγελματιών, με διαφάνεια και αξιοπιστία.
Σύμφωνα με έρευνα στο Ηνωμένο Βασίλειο, η εκπαίδευση των εργαζομένων στις πρώτες βοήθειες, στην πυρασφάλεια – πυροπροστασία και στην επείγουσα εκκένωση εγκαταστάσεων, βελτιώνει την παραγωγικότητα των εργαζομένων κατά 8,0%. Το 74,0% των εργαζομένων δε, δηλώνει ότι, επιθυμεί να εκπαιδεύεται στον ελεύθερο χρόνο του, σε ανάπτυξη δεξιοτήτων ζωτικής σημασίας.
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Γ. ΓΕΡΑΣΙΜΑΤΟΣ (CMCS)
Crisis Management Certified Specialist / UOM, MSc in HRM, Incident Commander / Bildungszentrum des DRK, Rettungsdienst Mittelhessen, Certified Disaster Manager / DRK, Certified Early Warning Mentor / Athens, Chamber of Tradesmen, former Member of the National Cardiopulmonary Resuscitation Committee of the Central Board of Health, former Deputy Director of the Hellenic Red Cross, Founder and former Head of Training Department of the Hellenic Red Cross, Certified Instructor of Trainers for Disaster Management, Member of International Crisis Management Association, Member of International Association of Professionals in Humanitarian Assistance and Protection, HCDMI Managing Director, Author.
Πηγές Διαδικτύου / Βιβλιογραφικές Πηγές :
https://humanfocus.co.uk/blog/3-key-principles-of-first-aid-at-work/
https://www.firstresponsefirstaid.co.uk/news/The-Critical-Role-of-First-Aid-training-in-the-Workplace/
https://www.osha.gov/sites/default/files/publications/OSHA3317FIRST-AID.pdf
https://medicine.um.edu.my/pdf/OSHE/resources/3.%20Guidelines/GUIDELINES%20ON%20FIRST-AID%20IN%20THE%20WORKPLACE%20(2nd%20ed.)%202004.pdf
https://www.safeworkaustralia.gov.au/system/files/documents/1901/code_of_practice_-_first_aid_in_the_workplace_0.pdf
https://csstraining.co.uk/benefits-of-staff-training/
https://ppr.qed.qld.gov.au/attachment/managing-first-aid-in-the-workplace-procedure.pdf
https://www.haswelltraining.co.uk/blog/role-and-responsibilities-of-first-aiders-in-the-workplace
https://www.hellenicinstitute.gr/%CE%B2%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%83%CF%84%CE%AE%CF%81%CE%B9%CE%BE%CE%B7-%CE%B6%CF%89%CE%AE%CF%82-2
https://www.stjohnvic.com.au/news/first-aid-in-the-workplace/
Ελληνικό Ινστιτούτο Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών
Ιδιωτικός και Ανεξάρτητος Οργανισμός ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗΣ
